Desilo se 05.januara...

Na današnji dan, 05.januara, desilo se...

05 Jan 2017 0 komentara   Posavske novosti

1066 - Edvard Ispovjednik umro bez poroda, što je izazvalo krizu u pogledu nasljeđivanja prijestolja, koja je na kraju dovela do normanskog osvajanja Engleske.

1554 - Izbio veliki požar u Eindhovenu.

1757 - Luj XV preživio pokušaj atentata od strane Robert-Françoisa Damiensa, koji je postao posljednja osoba u Francuskoj pogubljena vučenjem konjem i raščetvoravanjem, tradicionalnom i okrutnom kaznom primjenjivanom za regicid.

1769 - Škotski izumitelj James Watt patentirao je svoj parni stroj.

1834 - U Kragujevcu izašle „Novine serbske“, prvi srpski informativan list štampan u zemlji, službeno glasilo kneževine Srbije. Prvi urednik bio Dimitrije Davidović, osnivač „Novina serbskih“ u Beču.

1892 - Prvi je put uspješno snimljeno svitanje.

1895 - Wilhelm Conrad Röntgen otkrio vrstu radijacije, koja će kasnije biti poznata kao X-zrake.

1895 - Afera Dreyfus: francuskom oficiru Alfredu Dreyfusu oduzet čin i izrečena kazna doživotne robije na Đavoljem ostrvu.

1909 - Kolumbija je priznala neovisnost Paname.

1913 - Prvi balkanski rat: tokom bitke kod Lemnosa grčki admiral Pavlos Kountouriotis prisilio osmanlijsku flotu na povlačenje u njenu bazu u Dardanelima, odakle više nije izašla do kraja rata.

1916 - Pred Medovskim zalivom u Albaniji potonuo italijanski brod „Brindizi“ s južnoslovenskim iseljenicima, dobrovoljcima iz Kanade i SAD koji su krenuli da pomognu Srbiji i Crnoj Gori u Prvom svetskom ratu. Poginulo 390 ljudi, 102 spasena.

1919 - Osnovana je Njemačka radnička stranka, koje se kasnije preimenovala u zloglasnu Njemačku Nacionalsocijalističku radničku stranku.

1919 - U Berlinu počeo ustanak predvođen komunističkom organizacijom „Savez Spartaka“ s Rozom Luksemburg i Karlom Libknehtom na čelu.

1925 - Guverner američke savezne države Vajoming postala Neli Tejlor Ros, prva žena-guverner u istoriji SAD.

1933 - Počela izgradnja mosta "Golden Gate" u San Francisku.

1935 - Osnovan "Ošišani jež" humorističko-satirične, nedeljne novine.

1942 - Na osnovu sporazuma s nacističkom Nemačkom, Prvi korpus bugarske fašističke vojske počeo, u Drugom svetskom ratu, okupaciju jugoistoka Srbije.

1949 - Na sastanku u Moskvi vlade SSSR, Bugarske, Čehoslovačke, Mađarske, Poljske i Rumunije donele odluku o stvaranju Saveta za uzajamnu ekonomsku pomoć radi organizacije i usklađivanja dugoročnog razvoja zemalja-članica. Iste godine SEV-u pristupila Albanija, a 1950. Istočna Nemačka. Savet rasformiran 1991.

1954 - Svoj su prvi koncert održali Zagrebački solisti, najugledniji hrvatski komorni ansambl.

1957 - U govoru u Kongresu američki predsjednik Dwight Eisenhower objavio ustanovljavanje onoga što će postati poznato kao Eisenhowerova doktrina.

1964 - Tokom posete Svetoj zemlji papa Pavle VI sastao se u Jerusalimu s patrijarhom Atinagorom I. To je bio prvi susret poglavara dve crkve od 15. veka i prva poseta rimokatoličkog poglavara Svetoj zemlji.

1968 - Alexander Dubček dolazi na vlast - početak Praškog proljeća.

1969 - SSSR lansirao vasionski brod „Veneru 5“ u pravcu Venere, a pet dana potom i „Veneru 6“, koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja.

1974 - Izmjerena najviša temperatura na Antarktiku ikad: +15 °C.

1976 - U Kambodži u vreme režima Crvenih Kmera proglašen novi Ustav kojim je naziv zemlje promenjen u Demokratska Kampućija.

1980 - SAD uvodi sankcije prema SSSR zbog invazije Avganistana.

1980 - Hawlett-Packard je proizveo svoje prvo osobno računalo.

1984 - Američki programer Richard Matthew Stallman započeo je razvoj projekta GNU.

1984 - Nakon devet godina postojanja grupa The Police je najavila oproštajni koncert za 2. marta.

1991 - Gruzijske trupe su napale Chinvali, čime je počeo Južnoosetijski rat iz 1991-1992.

1993 - Tanker „Braer“ ispustio 85.000 tona sirove nafte pored obala Velike Britanije.

1996 - U Gazi ubijen palestinski terorista Jahja Ajaš Inženjer, osumnjičen za organizaciju niza samoubilačkih terorističkih napada u Izraelu u kojima je poginulo na desetine jevrejskih civila. Poginuo pošto je u njegovim rukama eksplodirao mobilni telefon.

1997 - Rusija povukla poslednje jedinice Ministarstva odbrane iz Čečenije, privremeno okončavši vojnu kampanju protiv islamskih terorista u toj republici.

1999 - SAD produžile ekonomske sankcije protiv Jugoslavije, uvedene u junu 1998. zbog eskalacije kosovske krize.

1999 - Beogradski Fond za humanitarno pravo objavio podatke prema kojima je 2.000 ljudi nasilno izgubilo život tokom 1998. na Kosovu.

2001 - Neurohirurg iz Njujorka, optužen da je u dva slučaja izvršio operacije mozga sa pogrešne strane, oslobođen optužbi i vraćena mu dozvola za rad.

2003 - U istovremenim samoubilačkim napadima dva Palestinca u Tel Avivu poginule 22 osobe, a više od 100 povređeno.

2005 - Michael E. Brown, Chad Trujillo i David L. Rabinowitz otkrili Eridu, najveću poznatu patuljastu planetu u Sunčevom sistemu, koristeći snimke prvobitno snimljene 21. oktobra 2003. u opservatoriji Mount Palomar.

 

Rođeni na dan 5. januar

1209 - Rođen Richard od Cornwalla, kralj Svetog rimskog carstva.

1548 - Rođen Franciscus Suárez, portugalski teolog i filozof.

1592 - Rođen Šah Džehan, mogulski car.

1614 - Rođen Nadvojvoda Leopold Wilhelm od Austrije, bio je više puta biskup, guverner od španske Holandije i zapovjednik.

1640 - Rođen Paolo Lorenzani, italijanski kompozitor.

1762 - Rođen Constanze Mozart (r. Weber), supruga Wolfganga Amadeusa Mozarta.

1835 - Rođen Richard Faltin, finski skladatelj i sakupljač narodnih pjesama.

1846 - Rođen Rudolf Christoph Eucken, njemački filozof.

1855 - Rođen King C. Gillette, američki biznismen, osnivač kompanije Gillette.

1863 - Rođen Konstantin Sergejevič Stanislavski, ruski pozorišni glumac, teatrolog i reditelj.

1874 - Rođen Joseph Erlanger, američki fiziolog, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1944.

1876 - Rođen Konrad Adenauer, njemački političar i državnik.

1879 - Rođena Nina Vavra, hrvatska glumica.

1900 - Rođen Yves Tanguy, francuski slikar, predstavnik nadrealizma.

1909 - Rođen Stephen Cole Kleene, američki matematičar.

1910 - Rođen Juraj Jurjević, hrvatski književnik.

1917 - Rođena Jane Wyman, američka glumica.

1920 - Rođen Arturo Benedetti Michelangeli, talijanski pijanist.

1921 - Rođen Friedrich Dürrenmatt, švicarski pisac.

1921 - Rođen Jean, veliki vojvoda Luksemburga.

1928 - Rođen Zulfikar Ali Bhutto, pakistanski političar i državnik.

1928 - Rođen Walter Mondale, američki političar, 42. potpredsjednik SAD-a.

1931 - Rođen Alfred Brendel, austrijski pijanist i književnik.

1931 - Rođen Robert Duvall, američki glumac.

1932 - Rođen Umberto Eco, talijanski književnik i semiotičar.

1933 - Rođena Radmila Bakočević, operska pevačica, profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu.

1935 - Rođena Forough Farrokhzad, iranska književnica i režiserka.

1936 - Rođen Petar Kriste, hrvatski političar.

1938 - Rođen Juan Carlos I, španjolski kralj.

1941 - Rođen Hayao Mijazaki, japanski filmski redatelj.

1942 - Rođen Maurizio Pollini, talijanski pijanist i dirigent.

1942 - Rođen Zvonko Bogdan, pevač narodnih pesama iz Vojvodine.

1944 - Rođen Mladen Đurđević, enigmatičar.

1946 - Rođena Diane Keaton, američka glumica i producentica.

1946 - Rođen Jewgeni Anatoljewič Popov, ruski prozaist.

1948 - Rođen Robert Orledge, britanski muzikolog.

1952 - Rođen Nermin Tulić, bosanskohercegovački filmski i pozorišni glumac.

1952 - Rođen Uli Hoeneß, njemački fudbaler i fudbalski funkcioner.

1953 - Rođen George Tenet, bivši direktor CIA-e.

1954 - Rođena Pamela Sue Martin, američka glumica.

1964 - Rođen Salko Obhođaš, bh. političar.

1964 - Rođen Jovica Begić Omoljski, savremeni srpski pisac.

1965 - Rođen Vinnie Jones, velški fudbaler i filmski glumac.

1968 - Rođen DJ Bobo, švicarski DJ i muzičar.

1969 - Rođen Marilyn Manson, američki muzičar i pjevač.

1972 - Rođen Sakis Rouvas, grčki pjevač.

1972 - Rođen Sasha, njemački pop-pjevač.

1972 - Rođen Dmitri Torgovanov, ruski rukometni reprezentativac i trener.

1974 - Rođena Daisy Bates, britanska glumica.

1980 - Rođen Srđan Andrić, hrvatski fudbaler.

1981 - Rođen Nikola Trajković, srpski fudbaler.

1982 - Rođena Janica Kostelić, hrvatska alpska skijašica, jedna od najuspješnijih u istoriji ovog sporta.

1982 - Rođen Vadims Vasiļevskis, latvijski bacač koplja.

1982 - Rođen Jaroslav Plašil, češki fudbalski reprezentativac.

1985 - Rođena Fabienne Suter, švicarska alpska skijašica.

1988 - Rođen Nikola Kalinić, hrvatska fudbaler.

1990 - Rođen Ivan Peko, hrvatska fudbaler.

 

Umrli na dan 5. januar

842 - Umro El-Mu'tesim, 8. abasidski halifa.

1066 - Umro Edvard Ispovednik, anglosaksonski kralj.

1524 - Umro Marko Marulić, hrvatski pjesnik, otac hrvatske književnosti.

1578 - Umro Julije Klović, hrvatski slikar.

1589 - Umrla Katarina Medici, supruga francuskog kralja Henrika II.

1670 - Umro Grégoire Huret, francuski crtač, grafičar i likovni teoretičar.

1713 - Umro Jean Chardin, francuski istraživač.

1731 - Umro Marčelo Bačareli, italijanski barokni slikar.

1740 - Umro Antonio Lotti, italijanski kompozitor.

1762 - Umrla Elizabeta, carica Rusije.

1796 - Umro Samuel Huntington, američki pravnik i političar.

1858 - Umro Josef Radetzky, češki plemić i austrijski feldmaršal.

1910 - Umro Léon Walras, francuski ekonomist.

1933 - Umro Calvin Coolidge, američki političar, 30. predsjednik SAD-a.

1941 - Umrla Amy Johnson, engleska avijatičarka.

1943 - Umro George Washington Carver, američki botaničar i izumitelj.

1970 - Umro Max Born, njemački fizičar, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1954.

1973 - Umro Aleksandar Arnu, francuski pisac.

1976 - Umro John A. Costello, irski političar, 3. premijer Irske.

1981 - Umro Harold Urey, američki hemičar, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1934.

1985 - Umro Franjo Punčec, jugoslovenski i hrvatski teniser.

1988 - Umro "Pistol Pete" Maravich, američki košarkaš.

1990 - Umro Arthur Kennedy, američki glumac.

1991 - Umro Vasko Popa, jugoslavenski i srpski pjesnik.

1996 - Umro Lincoln Kirstein, američki pisac i impresario.

1998 - Umro Sony Bono, američki pjevač, tekstopisac, producent, glumac i političar.

2003 - Umro Masimo Điroti, italijanski filmski umetnik.

2004 - Umro Refik Memišević, rvač, svetski i olimpijski šampion.

2008 - Umro Galiano Pahor, hrvatski glumac.

2009 - Umro Ivan Gubijan, jugoslovenski atletičar.

2014 - Umro Eusébio, mozambičko-portugalski fudbaler.

 

Sveci pravoslavne crkve na dan 5. januar

- Svetih 10 mučenika Kritskih.

- Prepodobni Naum Ohridski.

- Sveti Nifont Čudotvorac.

- Sveti Hrisogon Solunski.

- Sveti Teoktist Novgorodski.

- Sveti Shinon. 

- Sveti Pavle Neokesarijski.

- Sveti David Dvinski.

Možda vas i ovo interesuje...

Morate se prijavite da bi ostavili komentar