U galeriji Centra za kulturu u Šamcu, u petak, 6. februara, održana je promocija monografije „Parohija bosansko-šamačka 1894–2024“, autora Lazara Blagojevića. Riječ je o sveobuhvatnom djelu koje na jednom mjestu donosi istorijski, duhovni i društveni razvoj parohije tokom više od jednog vijeka postojanja.
Osim autora, o monografiji su govorili sveštenik hrama Svetog velikomučenika Dimitrija u Šamcu, protojerej Nenad Tojić, protonamjesnik Nebojša Tovirac i istoričarka Мaja Vidović, recenzent knjige. Protonamjesnik Tovirac istakao je značaj pisane riječi u očuvanju zavičajne prošlosti, naglasivši da je kroz istoriju Posavine mnogo toga nestalo i zaboravljeno, te da ono što nije zapisano kao da se nije ni dogodilo.
Autor monografije Lazar Blagojević naveo je da je rad na rukopisu počeo prije šest godina, uz blagoslov tadašnjeg prote Јove Lakića, ističući da mu je bila čast da dobije povjerenje da zabilježi istoriju jednog prostora i vremena.
„Cilj ove knjige bio je da posvjedoči o prošlosti od nastanka Šamca 1863. godine i osnivanja parohije 1894. godine, kada je formirana Šamačka parohija, koja obuhvata Šamac, Prud, Tišinu i Grebnice. U knjizi su zabilježena imena svih 19 sveštenika koji su služili u parohiji, kao i predsjednika crkvene opštine, dobrotvora i brojnih ljudi koji su dali doprinos crkvenom i društvenom životu, a koji ne smiju pasti u zaborav“, istakao je Blagojević.
On je podsjetio i na značaj crkveno-školskog odbora koji je 1879. godine osnovao prvu srpsku osnovnu školu u Šamcu, kao i na brojne zadužbinare i dobrotvore koji su svojom imovinom podržali razvoj crkve i prosvjete.
„Crkva živi od dobrovoljnih priloga parohijana i važno je sačuvati sjećanje na one koji su nesebično davali za opšte dobro“, naglasio je autor.
Istoričarka Мaja Vidović istakla je da monografija obuhvata cjelokupnu arhivsku i istorijsku građu u periodu od 130 godina, te da ima izuzetan značaj kako u istorijskom, tako i u duhovnom kontekstu.
„Iako autor nije istoričar po struci, uspio je da prikaže istorijske tokove parohije, a u recenziji sam ukazala na metodološke smjernice koje su prihvaćene i koje će biti korisne za eventualna buduća izdanja“, navela je Vidovićeva.
Sveštenik protojerej Nenad Tojić naglasio je da monografija daje cjelovit prikaz života i rada parohije, te da omogućava široj javnosti uvid u razvoj crkvenog života, strukturu domaćinstava i promjene koje su se dešavale tokom vremena.
„Ovo djelo je značajno ne samo za crkvene krugove, već i za vjernike, građane i buduće istraživače koji će se baviti istorijom Šamca. Zahvaljujem autoru na velikom trudu i vremenu uloženom u ovaj projekat“, poručio je Tojić.
Promocija monografije protekla je u duhu očuvanja kulturnog i duhovnog nasljeđa, uz poruku da je pisana riječ najpouzdaniji čuvar sjećanja za buduće generacije.
Darko Vujičić/ Opština Šamac
